Çermik Kolyesi

“Saçma ey göz eşkden gönlümdeki odlara su / Kim bu denlü dutuşan odlara kılmaz çâre su” der Fuzûlî, meşhur Su Kasidesi’nde. Şair, gönlündeki ateşe gözyaşı serpmemesini ister gözlerinden; çünkü bu ateş suyla sönecek cinsten değildir… Peki suyun kendisi ateş taşıyorsa? Çermik’te yerin altından sıcacık çıkan sulara bakınca, Fuzûlî’nin bu çelişkisini doğanın çoktan çözdüğünü düşünmeden edemiyor insan.

Çermik, Diyarbakır’ın kuzeybatısında, Sinek Çayı’nın açtığı vadinin kenarında kurulmuş küçük bir kaplıca kasabasıdır. Adının “sıcak” anlamına gelen eski bir kökten türediği söylenir; kasabaya adını veren sular düşünülünce bu hiç de şaşırtıcı olmasa gerek… Sıcak sular asırlardır şifa arayanları buraya çeker; çok eski çağlardan beri kullanıldığı anlatılan kaplıcalar bugün de dertlerine derman arayanların uğrak yeridir.

Kasabanın yakınındaki Haburman Köprüsü ise Artuklu ustalarının zarif imzalarından biridir. Kemeri yüzyıllardır aynı suyun üzerinde aynı sabırla durur. Artukluların bu topraklarda bıraktığı köprüler, sanki suyun üzerine atılmış taş imzalardır; Malabadi’den Haburman’a, her biri kendi deresinin üzerinde ayrı bir şiir yazar. Çermik’te taşın ve suyun konuşması köprünün kemerinde başka, kaplıcanın buharında başka bir dille sürer…

Gelin, Sinek Çayı’nın kıyısında bir an durup dinleyelim. Vadinin dibinde akan serin su, yerin altından yükselen sıcak su ve ikisinin arasında, buharı vadinin serin havasında ince bir tül gibi yükselen bir kasaba… Belki de Fuzûlî’nin aradığı çare buradaydı: ateşi söndürmeyen, ama onu şifaya çeviren bir su.

Sinek Çayı’nın açtığı vadi ve kasabanın yaslandığı yamaçlar bu kadrajda gümüşün üzerinde yükseliyor. Gönlündeki ateşe su arayanlara, Çermik’in sıcak sularından bir avuç hatıra…