Demre & Myra Yüzüğü

Clement Clarke Moore’a atfedilen o meşhur şiir, “Noel’den önceki geceydi; evin içinde hiçbir canlı kıpırdamıyordu, bir fare bile…” diye başlar ve bacadan inen neşeli, beyaz sakallı bir ihtiyarı anlatır. Şiirin adı ‘Aziz Nikolaos’tan Bir Ziyaret’tir. Peki çocukların her yıl yolunu gözlediği o ihtiyarın, aslında Akdeniz kıyısında, Likya’da yaşamış bir piskopos olduğunu biliyor muydunuz?

Aziz Nikolaos, 4. yüzyılda Myra’nın piskoposuydu. Anlatılanlara göre çeyizi olmadığı için evlenemeyen üç kız kardeşin evine geceleri gizlice altın keseleri bırakmış; kimi anlatılarda keseler pencereden, kimilerinde bacadan içeri düşmüştü… Cömertliğinin ünü asırlar boyunca yayıldı ve sonunda kızak süren, kırmızılar giymiş bir karaktere dönüştü. Myra’nın piskoposu kendini bugünkü hâliyle görse ne derdi, bilemiyoruz; ama kılığına pek şaşıracağını tahmin etmek zor olmasa gerek.

Myra, Likya’nın en büyük şehirlerinden biriydi. Kayalık yamaca oyulmuş ev tipi mezarlar, cepheleriyle bir sokağı dikey olarak dizmişçesine yan yana sıralanır; hemen altında büyük tiyatro yarım daire çizer. Havari Pavlus’un Roma’ya götürülürken gemi değiştirdiği yer de Myra’ydı. Nikolaos’un kemikleri ise 1087’de İtalyalı denizciler tarafından Bari’ye götürüldü; onun adını taşıyan kilise bugün hâlâ Demre’de ayakta.

Demre Çayı’nın getirdiği toprakla örülmüş ova ise bugün baştan başa seralarla kaplıdır; güneşte parlayan çatılar, antik kentin eteğinde gümüş rengi bir deniz gibi uzanır.

Cömertliğin de bir coğrafyası varsa, işte burası… Bu kadraj; kaya mezarlarının oyulduğu yamacı, Myra’nın yaslandığı tepeleri ve Demre Çayı’nın ovasını gümüşe işliyor.