Frig Vadisi Yüzüğü

Bir kayayı nasıl konuşturursunuz? Frigler bu sorunun cevabını bizden çok önce bulmuştu: onu oyarak, yontarak, yüzüne bir kapı, bir göz, bir dua işleyerek… Afyon’un kuzeyindeki vadilerde yürüyenler, aradan bunca asır geçmesine rağmen o kayaların hâlâ bir şeyler fısıldadığını duyar gibi olur. Peki bu fısıltıyı dinlemek için nereye kulak vermeli?

Afyon’un kuzeyindeki bu vadilerde, Ayazini’den Döğer’e uzanan yumuşak tüf kayalar, asırlar boyunca rüzgârın ve suyun elinde peri bacalarına, oyuklara, sivri tepelere dönüştü. Frigler ise bu kayaları birer anıt gibi işledi; cepheler oydular, kapı biçimli nişler yonttular, ana tanrıça Kybele’ye adanmış kutsal yüzler kazıdılar… Aslantaş’ta kayadan fırlayan iki dev aslan, bugün hâlâ o kutsal kapının bekçiliğini yapar.

Sonra başka yolcular geldi. Bizans döneminde Ayazini’nin kayalarına kiliseler, keşiş hücreleri, sayısız oda oyuldu; Osmanlı zamanında ise Döğer’de yolcuların konakladığı bir kervansaray yükseldi. Her gelen kayanın yumuşaklığından payını aldı ve kendi hikâyesini bir öncekinin yanına kazıdı… Bu vadide tarih üst üste değil, yan yana yaşar.

Bu kadraj; tüf kayaların oyulmuş yamaçlarını, peri bacalarını ve aralarından kıvrılan vadileri gümüşün üzerinde yükseltiyor. Belki bir gün, rüzgâr gümüşün kıvrımlarından geçerken siz de o kayaların fısıltısını duyarsınız…