Artos Dağı Kolyesi

Van Gölü’nün en bilinen fotoğrafını hatırlayın: ortada küçük bir ada, adanın üstünde kırmızımsı taştan bir kilise ve arkada, suyun kıyısından göğe dik bir duvar gibi yükselen karlı bir dağ… İşte o dağ Artos’tur. Peki hiç düşündünüz mü, bir manzarayı unutulmaz kılan önündeki midir, yoksa arkasındaki mi?

3.515 metrelik Artos, Gevaş’ın hemen üstünde, gölden neredeyse hiç soluklanmadan yükselir. Kıyıdaki bahçelerden zirvedeki kayalıklara uzanan yolculuk, kısa bir mesafeye iki bin metreye yakın bir yükselişi sığdırır. Zirveye çıkanların gölün üç yakasını birden gördüğü söylenir; Van Gölü’nü bir haritadan değil, bir kuşun gözünden görmek isteyenler için bundan iyi bir seyir yeri olmasa gerek.

Dağın eteğindeki Gevaş ise sessiz bir tarih taşır. Kasabanın eski mezarlığında yükselen, 14. yüzyıldan kalma Halime Hatun Kümbeti taş işçiliğinin zarafetiyle bugün hâlâ göz doldurur. Gölün kıyısında, dağın gölgesinde uyuyan bir hatun… Aslına bakarsak bundan daha huzurlu bir ebedi uyku yeri tasavvur etmek pek kolay değil. Gevaş’ın kıyısından Akdamar’a tekneler kalkar; adaya giden herkes dönüp baktığında Artos’u bir kez daha, bu kez sudan görür.

Artos her fotoğrafta arkada durmaya alışmış bir dağdır; gölün, adanın, kilisenin ardında sabırla, sesini çıkarmadan… Kış gelince zirvesi beyaza, yaz gelince eteği yeşile bürünür; ama dağ her mevsimde aynı sabırla göle bakar. Kadraj bu kez onu en öne alıyor: göle dik inen kütlesini, eteğindeki kıyıyı, zirveye tırmanan sırtlarını. Gümüşün üzerinde Artos artık manzaranın arkasında değil, tam ortasında duruyor…