Ganos Dağı & Uçmakdere Yüzüğü

Eski Türkçede “uçmak” sözcüğü cennet demekti; birinin öldüğü anlatılırken “uçmağa vardı” denirdi. Peki Ganos Dağı’nın denize dimdik indiği yamaçtaki köyün adı neden Uçmakdere’dir? Belki de eskiler bu dere boyunu bir cennet parçasına benzetmişti… Bugün ise ad bambaşka bir anlam kazandı: köyün yamaçlarından atlayan yamaç paraşütçüleri, kelimenin tam anlamıyla uçuyor. Bir kelimenin iki anlamının aynı yamaçta buluşması pek de sık rastlanan bir şey olmasa gerek.

Köyün arkasında yükselen Ganos Dağı, Bizans döneminde bir manastırlar dağıydı; yamaçlarına yayılan manastırlar ve keşiş hücreleriyle Trakya’nın kutsal dağlarından biri sayılırdı. Eteklerindeki bağlar ise asırlardır üzüm yetiştirir; Ganos’un şarabı Bizans döneminde de ünlüydü. Yani bu dağ hem duaların hem de şarabın dağıydı… İnsanın iki hâline birden ev sahipliği yapmıştı.

Ganos’un bir de yeryüzünün derinliklerine uzanan hikâyesi vardır. Kuzey Anadolu Fayı, Marmara’nın altından geçtikten sonra bu dağın eteklerinden karaya çıkar; 1912’deki Mürefte–Şarköy depremi bu kıyılarda derin izler bıraktı. Denizden dimdik yükselen o yamaçlar, belki de yeryüzünün bu kıpırtısının eseridir; güzellik bazen en huzursuz yerlerde doğar…

Uçmakdere’nin yamaçlarından havalanan paraşütçüler aşağıda Marmara’nın maviliğini, sağda solda bağların yeşilini, arkada ise Ganos’un sırtlarını görür. Havada süzülürken bir an için eskilerin “uçmak” dediği o cenneti tatmış gibi olurlar… Sonra yavaş yavaş kıyıya, kumun üzerine inerler; anlaşılan o ki cennetten dönüş burada pek de sert olmuyor. Köyün taş evleri ise bu telaşı yamaçtan sessizce izlemeye devam ediyor.

Bu kadraj, Ganos’un denize dimdik inen yamaçlarını, Uçmakdere’nin vadisini ve kıyının kıvrımlarını gümüşe taşıyor. Cennet mi, uçuş mu? Uçmakdere’de ikisi de aynı kelimede buluşuyor…