Savur Yüzüğü

Bazı kasabalar kendilerini büyük şehirlerin küçük kardeşi gibi tanıtır; Savur’a “Küçük Mardin” denmesi de bundandır. Ama Savur’u gördükten sonra bu benzetmenin ona pek hakkını vermediğini düşünebilirsiniz… Kardeş olmak ayrı, gölge olmak ayrıdır; çünkü burası kendi vadisine yaslanmış, kendi sesiyle konuşan, kendi zamanını yaşayan bir kasabadır.

Savur, Mardin’in kuzeyinde, bir çayın kıyısında yükselen sarp bir tepenin yamacına kurulmuştur. Taş konakları tıpkı Mardin’deki gibi birbirinin üzerine basamak basamak dizilir; ama Savur’un sokakları daha sakin, avluları daha ıssız, manzarası daha dingindir. Tepenin üstünde eski bir kalenin kalıntıları, kasabanın aşağısında ise bağlar ve bahçeler uzanır… Dibinden akan çayın kıyısındaki bu bahçeler, kasabanın sessiz zenginliğidir.

Savur’un taş konakları bu toprakların eski ustalarının incelikli ellerinden çıkmıştır. Kemerli kapılar, oymalı pencere çerçeveleri, geniş avlular ve serin eyvanlar… Asırlar boyunca bu evlerde nesiller büyümüş, düğünler yapılmış, kış geceleri sohbetlerle ısınmıştır. Bugün konakların bir kısmı misafirlerini ağırlarken bir kısmı da sessizce eski günlerini hatırlar; yakınlardaki Dereiçi gibi köyler ise bölgenin çok katmanlı geçmişini hâlâ taşır…

Kasabanın tepesinden vadiye bakıldığında aşağıda akan suyun sesi, bahçelerdeki ağaçların hışırtısı, uzaktan gelen bir çocuk kahkahası duyulur. Savur’un sessizliği, büyük şehirlerin gürültüsünden kaçanlar için bir sığınak gibidir; burada zaman sanki yavaşlar, güneş bile taşların üzerinde daha uzun oyalanır. Akşam olduğunda konakların pencerelerinde yanan ışıklar, vadinin karanlığında birer yıldız gibi belirir.

Kasabanın yaslandığı tepe ve etrafındaki vadinin kıvrımları bu kadrajda gümüşte sükûnetini buluyor. Küçük Mardin mi dediniz? Belki de Savur, büyük şehirlerin unuttuğu sükûneti hatırlatan bir kardeştir…