Buldan & Tripolis Yüzüğü

Bir ırmağın bütün dünyanın dillerine bir sözcük armağan edebileceğini hiç düşündünüz mü? Büyük Menderes, antik adıyla Maiandros, öyle kıvrıla kıvrıla akar ki eskiler dolambaçlı her şeye onun adını vermiş; bugün İngilizcede “meander”, bizde “menderes” dediğimiz kıvrımlı akış, adını bu ırmaktan alır. Kadrajımızın bir ucunda işte bu ırmağın vadisi, öbür ucunda ise mekiğin sesine alışmış bir kasaba var: Buldan…

Irmağın hemen yakınında, Lidya, Frigya ve Karya’nın sınırlarının buluştuğu yerde Tripolis kurulmuştu; adı “üç şehir” demekti. Sütunlu caddeleri, tiyatrosu ve hamamlarıyla bu antik kent bugün yavaş yavaş topraktan çıkarılıyor… Üç bölgenin kesiştiği yerdeki bir kentin adının “üç şehir” olması tesadüf müydü yoksa isabet mi, orasını tarih bilir.

Buldan’a gelince… Bu kasabada asırlardır tezgâh başında geçen günlerin sesi hiç susmamış. İnce, serin ve dayanıklı Buldan bezi hâlâ el tezgâhlarında dokunur; dar sokaklardaki eski evlerin pencerelerinden mekiğin tıkırtısı yükselir. Menderes’in kıvrımlarıyla mekiğin gidip gelişi arasında bir benzerlik sezmemek elde değil; biri toprağa, öbürü kumaşa aynı sabırla desen işler… Bu kasabada bir kumaşın değeri, onu dokuyan elin sabrıyla ölçülür; acele burada pek makbul sayılmaz.

Bu kadraj; Buldan’ın yaslandığı yamaçları, Tripolis’in oturduğu tepeyi ve Menderes’in kıvrıldığı vadiyi gümüşün üzerinde yükseltiyor. Irmağın çizdiği desen, dokumacının ilmeği ve üç şehrin hatırası; hepsi aynı kumaşın iplikleri gibi…