Bingöl Yüzüğü

Bir şehrin adı değişince hafızası da değişir mi? Eskilerin Çapakçur diye andığı Bingöl, bu soruyu sormak için iyi bir sebeptir… Bugün adını dağlarındaki bin gölden alan şehir, Göynük Çayı’nın açtığı vadide, Bingöl Dağları’nın eteğinde kuruludur. Bir ad gider, bir ad gelir; ama şehrin oturduğu vadi, akıp giden çay ve çevresindeki dağlar hep aynı kalır.

Çevresini saran yamaçlar şehri bir avuç gibi kucaklar; Göynük Çayı ise vadinin ortasından geçerek hem bahçelere hem de şehrin gündelik hayatına su taşır; kıyısındaki söğütler ve kavaklar yazın vadiye serin bir gölge serer. Yaylaları, meşe ormanları ve çiçekli yamaçları, Bingöl’ü Doğu Anadolu’nun en yeşil köşelerinden biri yapar. Bu çiçeklerin bir de tatlı karşılığı vardır: yaylalardan toplanan bal, Bingöl’ün adını sofralara taşıyan en bilinen armağanıdır.

Şehir, farklı dillerin ve türkülerin birbirine karıştığı bir yerdir. Çarşıda Zazaca, Kurmancî ve Türkçe aynı selamın içinde buluşur; düğünlerde çalınan havalar, yaylada söylenen ezgiler kuşaktan kuşağa aktarılır. Tarih boyunca pek çok yolun kavşağında durmuş bir bölgenin insanları, anlaşılan o ki birbirini anlamanın yolunu çoktan bulmuş.

Dağlar ise bu şehrin en sadık komşularıdır. Kışın karla örtülen sırtlar yazın yaylacılara kapısını açar; şehirden bakıldığında her mevsim başka bir renge bürünür… Baharda yamaçlar çiçeğe durduğunda arıcılar kovanlarını yükseklere taşır; o çiçeklerin özü, birkaç ay sonra sofralara bal olarak iner. Ve o sırtların ardında, şehre adını veren küçük göller saklıdır.

Bu kadraj, Göynük Çayı’nın açtığı vadiyi, şehrin yaslandığı yamaçları ve çevresindeki sırtları gümüşün üzerinde yükseltiyor. Adı değişen bir şehir hafızasını yitirmez belki; yalnızca onu dağlarına emanet eder…