Anıtkabir Kolyesi

“Beni görmek demek mutlaka yüzümü görmek demek değildir. Benim fikirlerimi, benim duygularımı anlıyorsanız ve hissediyorsanız bu kâfidir.” Mustafa Kemal Atatürk’ün bu sözlerini her okuduğumda, bir anıtın aslında neyi taşıması gerektiğini düşünürüm. Peki bir hatıra, bir yüzü değil de bir yeri taşısa; o yerin tepesini, yollarını, sessizliğini… Yeterli olur muydu?

Anıtkabir’in yükseldiği Rasattepe aslında ondan çok önce de bir istirahatgâhtı. Anıt mezarın yapımı sırasında tepede yapılan kazılarda Frig dönemine ait tümülüsler gün yüzüne çıkarıldı. Yani bu tepe, binlerce yıl önce Anadolu’nun kadim soylularının ebedi uykusuna ev sahipliği yapmış, sonra da bir milletin kurucusunu bağrına basmıştı… Tarihin tesadüf dediğimiz şeylere bile anlam yüklediği anlar vardır; bu da şüphesiz onlardan biri.

Emin Onat ile Orhan Arda’nın projesiyle yükselen anıt mezar 1953’te tamamlandı. Aslanlı Yol’da Hitit sanatından esinlenerek yontulmuş yirmi dört aslan ziyaretçiyi Tören Meydanı’na kadar sessizce uğurlar. Yurdun dört bir yanından getirilen taşlar ise sanki bütün Anadolu’yu tek bir tepede buluşturur. On beş yıl boyunca Etnografya Müzesi’ndeki geçici kabrinde yatan Atatürk’ün naaşı, 10 Kasım 1953’te nihayet bu tepeye taşındı.

Bu kadraj Rasattepe’yi Kızılay’a inen bulvarlarla birlikte çerçeveler. Gümüşün üzerinde ne bir yüz vardır ne de bir imza; yalnızca tepenin kendisi, yolları ve şehrin ona doğru uzanan kıvrımları… Çünkü onun da dediği gibi; beni görmek demek, mutlaka yüzümü görmek demek değildir…