Mersin Yüzüğü

Dilbilgisi hatasına İngilizcede neden “solecism” dendiğini hiç merak ettiniz mi? Sözcük, bugünkü Mersin’in hemen batısındaki antik Soloi kentinden gelir. Rivayete göre Soloililerin konuştuğu Yunanca, Atinalıların kulağına öylesine bozuk gelirmiş ki şehrin adı dil hatasının adı olmuş… Komşunun şöhretinin gramer kitaplarına kadar uzanması pek de iltifat sayılmasa gerek.

Soloi’nin hikâyesi bununla da bitmez. MÖ 1. yüzyılda Pompeius, Akdeniz’i kasıp kavuran Kilikyalı korsanları yendikten sonra onları bu şehre yerleştirdi ve şehrin adı Pompeiopolis oldu. Korsanların çiftçiye dönüştüğü bir şehir… Tarihin mizah duygusu olduğuna inanmak için bundan güzel bir örnek bulmak zor.

Mersin’in kendisi ise kadim komşularının yanında genç bir şehirdir. 19. yüzyılda Çukurova’nın pamuğu dünyaya açılmaya başlayınca bu kıyıdaki küçük iskele hızla büyüdü; depolar, konsolosluklar, tüccar evleri birbiri ardına yükseldi. Adının nereden geldiğine dair farklı rivayetler var; kimine göre kıyıda bol yetişen mersin, yani murt ağacından, kimine göre de bu kıyılara yerleşen bir Türkmen oymağından…

Bugün Mersin, Toroslar’ın eteğinden denize doğru uzanan uzun bir sahil şehridir. Akşam serinliğinde sahil boyunca yürüyüp bir tantuni yemeden Mersin’i gördüm diyenlere, şehir halkının pek de hak vermeyeceğini tahmin etmek zor olmasa gerek… Limana yanaşan gemiler, marinada sallanan tekneler ve arkada her mevsim başka renge bürünen dağlar; şehir sanki hem denize hem dağa aynı anda bakmayı öğrenmiştir.

Bu kadraj, Toroslar’ın eteğinden kıyıya inen o yamaçları ve denizle şehrin buluştuğu uzun şeridi gümüşe taşıyor. Soloililer dilde hata yapmış olabilir; ama bu kıyının güzelliğini anlatırken yanılmak pek mümkün değil…