Taşkale Yüzüğü

Bir kayanın yüzüne sıra sıra kapılar, pencereler açılsa ne düşünürdünüz? Bir kale mi, bir şehir mi, yoksa devlerin evi mi? Karaman’ın Taşkale köyüne gelenler, dik bir kaya duvarında sıralanmış bu oyuklara ilk bakışta pek bir anlam veremez…

Oysa bu oyuklar ne bir kalenin mazgalı ne de bir devin penceresidir: köylülerin tahıl ambarlarıdır. Kayanın içine oyulan bu serin odalar, asırlar boyunca buğdayı, arpayı nemden ve zararlılardan korumuş. Bazılarının bugün bile kullanıldığı anlatılır; köylüler merdivenlerle, iplerle bu yüksek ambarlara ulaşır… Serin ve kuru kalan bu oyuklarda tahılın uzun süre bozulmadan saklanabildiği söylenir; Anadolu köylüsünün, bugünün soğuk depolarından çok önce bulduğu bir çare.

Köyün adı da belki buradan gelir: taş kale. Uzaktan bakıldığında gerçekten de bir kale gibi görünen bu kaya duvarı, aslında bir köyün kilerini korur. Tarih kitapları savaşları, kaleleri, sarayları anlatır; oysa insanların asıl hikâyesi çoğu zaman bir ambarın içinde, bir avuç buğdayda saklıdır.

Vadinin kayalıklarında başka oyuklar, başka mağaralar da vardır; bu topraklarda insanlar kayayı kazıp içinde yaşamayı, depolamayı, saklanmayı çok eskiden beri bilir. Rüzgârın uğuldadığı bu vadide kayaların içinden gelen serinliği hissetmek için bir oyuğun eşiğine adım atmak yeter.

Bu kadraj Taşkale’nin vadisini ve ambarların oyulduğu kayalık yamaçları gümüşe işliyor. Kalesi taştan, hazinesi buğdaydan bir köy… şimdi gümüşte.