Sason & Mereto Dağı Yüzüğü

Bazı dağlar yalnızca yükseklikleriyle değil, destanlarıyla da anılır. Sason’un dağları da böyledir; bu topraklarda kulaktan kulağa aktarılan kadim bir halk destanı adını bu dağlardan alır ve kahramanlarını bu sarp yamaçlarda dolaştırır… Peki bir dağ, kaç yüzyıl boyunca anlatılan bir hikâyeyi taşıyabilir? Mereto’nun zirvesine bakınca cevabın “hepsini” olduğunu düşünmeden edemiyoruz.

Mereto Dağı, 2.967 metreyle bu toprakların en yüksek doruklarındandır. Kışın kar eteklerinde metrelerce birikir; bahar geldiğinde ise o kar, yamaçlardan inen derelerle Sason’un vadilerinin bütün yaz boyunca içeceği suya dönüşür. Bu derelerin suladığı vadilerde asırlık ceviz ağaçları yükselir; Sason’un cevizi, bu dağların cömertliğinin en lezzetli kanıtıdır…

Sason, sarp dağların arasında kalmış, ulaşılması zor ama bir kez varılınca bırakılması daha da zor bir yerdir. Köyler yamaçlara serpiştirilmiş, yollar vadilerin kıvrımlarını takip eder. Burada yaşayanlar için dağ yalnızca bir manzara değil, bir yaşam biçimidir; yaylaya çıkılır, kovanlardan bal alınır, ceviz toplanır, kış için hazırlık yapılır; kış geceleri ocak başında anlatılan hikâyeler ise dağ kadar eskidir… Doğanın ritmine bu kadar yakın yaşayanların sabırlı olması hiç de şaşırtıcı olmasa gerek.

Gelin, Mereto’nun eteklerinde bir an durup dinleyelim. Rüzgârın ceviz yapraklarını hışırdattığı, derelerin taşlara çarptığı, uzaktan bir çoban köpeğinin havladığı o ses… Destanların kahramanları belki bu yamaçlarda çoktan kayboldu; ama dağ hâlâ onların hikâyesini fısıldıyor. Tıpkı bir destan gibi, dağ da acele etmeyi hiç sevmez; anlatacağını mevsim mevsim, kıvrım kıvrım anlatır.

Sason’un ceviz vadileri ve Mereto’nun zirvesine tırmanan sırtlar bu kadrajda gümüşün üzerinde yükseliyor. Destanlar gibi; kulaktan kulağa, elden ele…