Termessos Yüzüğü

Homeros, İlyada’da kahraman Bellerophon’un Solymlar’la savaşını anlatırken, bunun onun girdiği en çetin savaş olduğunu söyler. Solymlar dağların insanıydı; Termessos’un halkı da kendilerini asırlar boyunca bu adla, Solymlılar olarak anmayı sürdürdü… Peki Homeros’un bile “en çetin” dediği bu savaşçıların torunlarına, yüzyıllar sonra kim kafa tutmaya kalkmıştı?

Büyük İskender. MÖ 333 yılının kışında Pamphylia’dan içeriye, Pisidya’ya doğru ilerleyen İskender, Güllük Dağı’nın bin metresindeki bu şehrin önüne geldi. Dar bir geçidin ardında, sarp kayaların üzerinde duran Termessos’u kuşattı; ama şehrin kolay düşmeyeceğini görünce kuşatmayı bırakıp yoluna devam etti. Rivayete göre şehre “kartal yuvası” diyen de oydu… Dünyayı fethetmeye çıkmış birinin bir dağ şehrinin önünden geri dönmesi, Termessoslular için pek de küçük bir gurur olmasa gerek.

Şehrin en unutulmaz yeri, uçurumun kıyısına oturtulmuş tiyatrosudur. Taş sıralara oturup önünüze baktığınızda, sahnenin ardında derin bir vadi ve uzakta, bulutların arasında sıradağlar görürsünüz; oyunun perdesini burada doğa açar. Ormanın içine dağılmış lahitler depremlerle devrilmiş, kapakları kaymış, asırların yosunuyla kaplanmıştır; kimi hâlâ sahibinin adını taşır…

Termessos’u çevreleyen ormanlar bugün bir milli parkın içindedir; bir zamanlar düşmanları durduran sarp yamaçların arasında şehrin yolları sessizce kıvrılır, yalnızca rüzgârın ve kuşların sesi duyulur. Yolda bir kayanın ardından bir yaban keçisinin başını uzattığını görürseniz şaşırmayın; bu dağların asıl sakinleri onlardır, biz yalnızca kısa bir süreliğine uğrayan yolcularız…

Kartal yuvası… Bu kadraj; Güllük Dağı’nın sarp yamaçlarını, şehrin tutunduğu sırtı ve çevresindeki derin vadileri gümüşün üzerinde yükseltiyor. İskender’in alamadığını, artık bir avuç gümüş taşıyor.