Ayder Yaylası Kolyesi

Önce bir tulum sesi duyarsınız; keskin, neşeli, biraz da hırçın… Sonra suyun sesi gelir: yamaçtan dökülen bir şelalenin, taşlara çarpa çarpa akan derelerin sesi. En sonunda da sis aralanır ve Kaçkarlar’ın eteğinde, ahşap evleriyle Ayder belirir. Peki bir yayla bu kadar çok sesi aynı anda nasıl taşır?

Çamlıhemşin’in yukarısında, bin metreyi aşkın yükseklikteki bu yayla, Hemşinlilerin asırlık yaz yurdudur. Ahşap evler dik yamaçlara tutunur; çatılarda yosun, bahçelerde çiçek, pencerelerde sis… Karşı yamaçtan dökülen şelaleye Gelintülü denir; gerçekten de uzaktan bakıldığında dağın omzuna atılmış beyaz bir duvağa benzer. Yukarıdaki yaylalara, Kavrun’a ve Kaçkar’ın eteklerine uzanan patikalar da buradan dağın içine doğru dağılır.

Ayder’in bir de sıcak suyu vardır. Dağın içinden kaynayan kaplıca, yöre insanının öteden beri bildiği bir şifa kaynağıdır. Karla kaplı zirvelerin eteğinde, dışarıda sis dolaşırken sıcak bir suya girmek… Karadeniz’in insanı bu tezatlarla yaşamaya alışkındır: sisle güneş, horonla hüzün, tulumla sessizlik hep yan yanadır.

Yaz ortasında yayla kalabalıklaşır; yukarıdaki yaylalara göç eden sürüler, yamaçlarda yankılanan horon ezgileri, ocaklarda pişen muhlama, Hemşinli kadınların renkli başörtüleri… Yayla, bir kültürün yazlık evi gibidir; dili, ezgisi, yemeği ve bitmeyen sohbetleriyle her yaz yeniden kurulur. Kış geldiğinde ise Ayder yeniden karın ve sessizliğin olur; ahşap evler, bir sonraki yazı bekleyen sabırlı bekçiler gibi yerlerinde durur.

Bu kadraj Ayder’in oturduğu vadiyi, onu çevreleyen dik yamaçları ve Kaçkarlar’a doğru yükselen sırtları gümüşün üzerinde yükseltiyor. Tulumun sesi, şelalenin uğultusu ve sisin sessizliği; hepsi şimdi aynı gümüşün kıvrımlarında…