Çorum Kolyesi

Bir nohut nasıl leblebi olur? Cevap basit gibi görünür: ateşte kavrularak. Ama işin aslı öyle değildir; nohut kavrulur, dinlendirilir, yeniden kavrulur, yeniden dinlendirilir… Günler süren bu sabırlı süreçte ustalar ateşin ve zamanın dengesini gözleriyle bilir. Çorum’un leblebisi de işte bu sabrın ürünüdür.

Çorum, Anadolu’nun ortasında, bereketli bir ovanın kenarına kurulmuş kadim bir şehirdir. Hititlerin başkenti Hattuşa ve Alacahöyük gibi en eski yerleşimler şehrin çevresindedir; yani bu topraklar, insanın binlerce yıldır yerleşip toprağı işlediği, ekmeğini pişirdiği, hayatını kurduğu topraklardır… Şehrin çevresindeki ovalarda asırlardır buğday, nohut ve mercimek yetişir; toprak burada cömert ama emek isteyendir, ekilen her tohum sabırla beklenir.

Şehrin ortasında yükselen kale tepesi, Çorum’un tarihine tepeden bakar. Kalenin çevresindeki eski mahalleler, dar sokaklar, çarşılar ve saat kulesi şehrin geçmişini bugüne taşır. Çarşıda dolaşanlar, leblebi kavurucularının önünden geçerken o tanıdık kokuyu mutlaka duyar… Sabahları kepenkler açılırken sokaklara yayılan o sıcak koku, Çorum’un kendine özgü imzasıdır. Beyaz leblebi, sarı leblebi, şekerli leblebi… Hepsinin temelinde aynı sabır vardır.

Belki de Çorum’un ruhunu anlamanın yolu leblebiyi anlamaktan geçer: acele etmeyen, ateşe sabırla dayanan, her dinlenişte biraz daha olgunlaşan bir şey… Tarih boyunca pek çok uygarlığın gelip geçtiği bu şehir de her dönemden bir şey alıp olgunlaşmayı bilmiştir. Bu şehrin insanları da biraz öyledir; sabırlı, sıcak ve misafirine karşı cömert. Bir avuç leblebiyle başlayan sohbet, burada kolay kolay bitmez.

Bu kadraj, kale tepesini, şehri ve çevresindeki sırtları gümüşe taşıyor. Leblebi gibi sabırla kavrulmuş bir tarih, şimdi avuç içi kadar gümüşte…