Kula Volkanları Yüzüğü

Coğrafyacı Strabon, Gediz’in yukarı vadisindeki bu toprakları anlatırken onlara Katakekaumene, yani “Yanık Ülke” adını verir. Bağlardan başka ağaç yok; kapkara kayalar, kül rengi tepeler ve sanki az önce sönmüş bir ocağın ortasında duruyormuşsunuz hissi… Peki Anadolu’nun içlerinde, zeytinliklere birkaç saat mesafede böyle bir manzara nasıl ortaya çıkmış olabilir?

Cevap yerin derinliklerinde saklı. Kula çevresindeki volkanlar Türkiye’nin en genç volkanik arazisidir; kül konileri, lav akıntıları ve donmuş lav yüzeyleri, jeolojinin saatiyle ölçüldüğünde neredeyse dün sayılacak kadar yakın bir zamanda oluştu. Öyle ki bu karanlık toprakta, volkan küllerinin içinde korunmuş insan ayak izleri bile bulundu… Kimdi o yolcular, nereye gidiyorlardı, bilmiyoruz; bildiğimiz tek şey, adımlarının hâlâ burada olduğu.

Strabon bu yanık toprakların bir de sürprizini anlatır: burada yetişen bağların şarabı, onun deyişiyle, ün salmış şaraplardan hiç de aşağı kalmazmış. Anlaşılan o ki volkanın öfkesi bile bir gün bereketle barışabiliyor… Bugün bölge, Türkiye’nin ilk UNESCO Küresel Jeoparkı olarak korunuyor; Kula’nın eski konakları ise volkanik taşın gölgesinde, geçmişin fısıltısını dinlemeye devam ediyor. O dar sokaklarda dolaşırken insan, bu kasabanın da tıpkı volkanları gibi zamanın biraz dışında kalmayı seçtiğini düşünmeden edemez.

Bu kadraj; kül konilerini, lav akıntılarının kararttığı düzlükleri ve volkanların sıralandığı sırtları gümüşün üzerinde yükseltiyor. Yanık bir ülke değil artık; ateşin biçimlendirip zamanın serinlettiği bir hatıra…