Güzelyurt Yüzüğü

Yunanistan’da, Kavala yakınlarında Nea Karvali adında bir kasaba vardır; adı “Yeni Karvali” demektir. Peki eski Karvali neresiydi, bu kasabanın insanları hangi dağın gölgesinden gelmişti? Cevap, Aksaray’ın taş evlerle dolu bir kasabasında, Güzelyurt’ta saklı…

Güzelyurt’un eski adı Gelveri’dir; Rum sakinleri ise ona Karvali derdi. Kapadokya’nın güneybatısında, Hasan Dağı’na bakan bu kasabanın evleri, kayaya oyulmuş odaların önüne taştan cepheler eklenerek yapılmıştır. Manastır Vadisi boyunca uzanan kaya kiliseleri ve evler, asırlar boyunca burada yaşanan inancın, emeğin izini taşır.

Bu toprakların en ünlü adı ise 4. yüzyılda yaşamış Kapadokyalı kilise babalarından Nazianzoslu Gregorios’tur; Nazianzos’un bugünkü Güzelyurt’un yakınlarında olduğu düşünülür. Kasabada onun adıyla anılan kilise sonradan camiye çevrilerek bugüne ulaştı; yani aynı taşların altında önce ilahiler, sonra ezanlar yankılandı…

1924’te nüfus mübadelesiyle Gelveri’nin Rum ahalisi Yunanistan’a göç etti ve Kavala yakınlarında kurdukları kasabaya eski yurtlarının adını verdiler. Geride kalan evlere ise Yunanistan’dan gelen aileler yerleşti. İki kasaba, iki halk, bir ayrılık… Ve kasabanın biraz dışında, yaylanın ortasında tek başına duran Kızıl Kilise; kırmızımsı taşlarıyla bozkırın ortasında asırlardır bekleyen bir nöbetçi gibi…

Manastır Vadisi, kasabanın oturduğu yamaçlar ve Kızıl Kilise’nin yaylasına uzanan sırtlar şimdi gümüşün üzerinde yükseliyor. Gelveri’den Karvali’ye uzanan bir hasret, bu kez bir avuç gümüşte…