Gümüşlük & Yalıkavak Kolyesi

“Myndoslular, kapılarınızı kapatın; yoksa şehriniz kaçıp gidecek!” Kinik filozof Diogenes’in bu iğneleyici sözü, küçücük bir şehrin kocaman kapılarını gördüğünde söylendiği anlatılır. Diogenes Laertios’un aktardığı bu nükte sayesinde antik Myndos bugün bile tebessümle anılıyor; ne de olsa her şehre bir filozofun şakası nasip olmaz…

O Myndos, bugünkü Gümüşlük’tür; Büyük İskender’in bile surlarını aşmakta zorlandığı anlatılan bir Karya limanı… Şehrin bir kısmı zamanla denizin altında kaldı; kıyı ile Tavşan Adası arasındaki sığ suda antik yolun izleri hâlâ seçilir, meraklılar dizlerine kadar suya girip adaya yürür. Denizin bir yolu yutup da tamamen silmemesi, geçmişin bize bıraktığı küçük bir hatırlatma gibidir…

Kasabanın adının, rivayete göre, antik çağda bu çevrede çıkarılan gümüşten geldiği söylenir. Gümüşün bir kıyıya ad vermiş olması bizim için ayrıca anlamlı olsa gerek… Gümüşlük akşamları da adına yakışır: güneş Tavşan Adası’nın ardında batarken deniz bir anda gümüş rengine döner ve limanın kıyısındaki herkes sanki aynı anda susar.

Yarımadanın kuzey kıyısındaki Yalıkavak ise başka bir hikâye anlatır. Süngercilerin denize açıldığı bu kıyıda, tepelerdeki yel değirmenleri bir zamanlar rüzgârla buğday öğütürdü; bugün aynı koyda dünyanın dört bir yanından gelen yatlar demirliyor. Değirmenlerin kanatları bugün dönmese de taş gövdeleri, rüzgârın bir zamanlar burada nasıl bir iş gördüğünü hâlâ hatırlatır. Değişen çok şey var; ama rüzgâr hâlâ aynı tepelerden esiyor.

Tavşan Adası, Myndos’un kıyısı ve Yalıkavak koyuna uzanan yarımadanın batı ucu şimdi gümüşün üzerinde yükseliyor. Diogenes’e cevabımız hazır: şehir kaçmadı; yalnızca biraz gümüşe sığdı…