İvriz Kaya Anıtı Kolyesi

Bundan yaklaşık iki bin yedi yüz yıl önce bir kral, bir kaynağın başındaki kayaya kendini kazıttı. Ama bu kez kral tek başına değildi; karşısında ondan çok daha büyük bir tanrı duruyordu. Peki bir kral, bir tanrının karşısında nasıl durur?

İvriz Kaya Anıtı, Konya’nın Ereğli ilçesinde, Bolkar Dağları’nın eteğinde, suyun kayalardan fışkırdığı yerdedir. Geç Hitit dönemine ait kabartmada Tuvana Kralı Warpalawa, elleri dua eder gibi kalkmış hâlde fırtına ve bereket tanrısı Tarhunza’nın karşısında durur. Tanrının bir elinde üzüm salkımları, öbür elinde başaklar vardır; kral ise işlemeli giysileri ve kıvırcık sakalıyla ondan epey küçük çizilmiştir. Hükümdarların kendilerini her yerde en büyük gösterdiği bir çağda, bir kralın bu alçakgönüllülüğü pek sık rastlanan bir şey olmasa gerek…

Kabartmanın yeri de tesadüf değildir. Bozkırın kavurucu sıcağında kayaların dibinden buz gibi akan bir kaynak… Bu topraklarda su bereketti, bereket ise tanrının armağanı. Kral, tanrısına şükranını tam da hayatın kaynağının başında sunmuştu; yanındaki hiyeroglif yazıtlar da bu şükranı asırlar sonrasına taşıdı.

Bugün İvriz’in suyu hâlâ akıyor; kaynağın başında soluklananlar, belki farkında bile olmadan iki bin yedi yüz yıl önceki bir duanın yanı başında oturuyor. Taşa kazınmış o üzüm salkımları ise bu toprakların bağlarında her yaz yeniden olgunlaşıyor…

Kaynağın vadisi ve Bolkar’ın eteğinden yükselen sırtlar şimdi gümüşün üzerinde yükseliyor. Bir kralın tanrısına sunduğu şükran, bu kez bir parça gümüşte…