Dupnisa Mağarası & Istranca Kolyesi

Bir dağın içinde kaç kat olur? Istranca Dağları’nın ormanlık yamaçlarında, Sarpdere köyünün yakınında açılan Dupnisa Mağarası bu soruya ilginç bir cevap verir: üç… Birbirine bağlı üç ayrı mağaradan oluşan bu yeraltı dünyası, bir yanıyla kuru ve sessiz, öbür yanıyla içinden su akan canlı bir yapıdır. Yani dağın içinde katları olan bir ev varmış da haberimiz yokmuş…

Mağaranın içindeki sarkıtlar ve dikitler damla damla, binlerce yıl boyunca şekillenmiştir. Her damla bir öncekinin bıraktığı izi biraz daha uzatır; sabır, taşa dönüşür… Karanlığın içinde yarasalar yaşar; dışarıda ise Istranca’nın ormanları, mağaranın ağzını yeşil bir perde gibi örter. Mağaranın serin nefesi ise sıcak bir yaz gününde ağzına yaklaşanları daha içeri girmeden karşılar.

Istranca, diğer adıyla Yıldız Dağları, Trakya’dan Bulgaristan’a uzanan ve Avrupa’nın en az bozulmuş ormanlarından bazılarını saklayan bir sıradağdır. Kayınlar, meşeler, gürgenler; sisle örtülü sırtlar ve derin vadiler… Bu dağların eteğindeki Demirköy’de ise rivayete göre İstanbul kuşatması için top güllelerinin döküldüğü bir dökümhane vardı. Yani bu sakin ormanlar, tarihin en gürültülü seferlerinden birine de uzaktan tanıklık etmiş olabilir.

Mağaranın içinde sıcaklık yıl boyunca pek değişmez; dışarıda kar da yağsa güneş de kavursa içerisi aynı serinlikte kalır. Sanki dağ, kalbinin bir köşesini mevsimlerin telaşından korumak istemiştir… Karanlığın içinde, lambaların ışığında beliren her sarkıt, her dikit, zamanın kendisinden yapılmış bir heykel gibidir; kimse yontmamış, kimse imzalamamış, yalnızca sabır işlemiştir.

Yıldız Dağları’nın ormanlık sırtları ve Dupnisa’nın saklandığı vadiler bu kadrajda gümüşte kat kat yükseliyor. Üç katlı bir mağara, kat kat sırtlar… Istranca’nın hikâyesi, dışarıdan göründüğünden çok daha derin.