Soğanlı Vadisi Kolyesi

Bir vadinin adı soğandan gelir mi hiç? Kapadokya’nın sessiz ucundaki Soğanlı Vadisi için anlatılan bir rivayete göre bu adın soğanla hiçbir ilgisi yoktur; Arap akınları sırasında bölgenin en son burada ele geçirildiği, “sona kaldı” sözünün zamanla Soğanlı’ya dönüştüğü söylenir… Doğru mu bilinmez; ama vadiye girdiğiniz an, gerçekten de bir şeylerin sona kaldığını hissedersiniz: kalabalıkların, gürültünün, aceleciliğin…

Soğanlı, Kapadokya’nın kaya kiliseleriyle dolu vadilerinden biridir; ama kalabalıkların pek uğramadığı, sessizliğini hâlâ koruyan bir köşe… Yamaçlarda kayaya oyulmuş kiliseler, şapeller, güvercinlikler sıralanır. Aralarında en şaşırtıcılarından biri, tüf kayanın tepesi bir kubbe gibi yontularak yapılmış Kubbeli Kilise’dir; duvarlarındaki yılan tasviriyle bilinen Yılanlı Kilise ve freskleriyle Karabaş Kilisesi de ona eşlik eder… Her birinde, zamanın bir köşesinde unutulmuş bir dua saklıdır sanki.

Ama Soğanlı’dan ayrılanların çoğu, ellerinde küçük bir bez bebekle döner. Köyün kadınları renkli kumaşlardan, yöresel kıyafetli, başörtülü bebekler diker; her birinin yüzü, onu diken elin izini taşır. Kilise duvarlarındaki azizlerin ciddi yüzleri ile bu bebeklerin sevimli yüzleri arasında yüzlerce yıl var; ama ikisi de aynı vadinin, aynı sabrın ürünü…

Sona kalan bir vadi mi, yoksa sona saklanan mı? Bu kadraj, Kapadokya’nın bu sessiz ucunu, kaya kiliselerinin oyulduğu yamaçları ve vadinin kıvrımlarını avuç içi kadar gümüşe sığdırıyor; en güzel şeyler çoğu zaman sona kalır…