Kağızman & Aras Vadisi Kolyesi

Taşa ilk kim resim çizdi? Bir kayanın yüzeyine ilk kez bir dağ keçisinin boynuzlarını kazıyan o isimsiz el, acaba neyi anlatmak istiyordu: bir avı mı, bir duayı mı, yoksa yalnızca “ben de buradaydım” demeyi mi? Kağızman’ın Camuşlu köyü yakınlarındaki kayalar, bu sorunun cevabını binlerce yıldır sessizce saklar…

Camuşlu kaya resimlerinde insan figürleri, boynuzlu hayvanlar ve anlamını tam çözemediğimiz işaretler yan yana durur. Onları kazıyanların dilini bilmiyoruz; ama bir hayvanı taşa işlemek için harcanan sabrı, o çizgilere dökülen dikkati hiç zorlanmadan anlayabiliyoruz. Belki de insanlığın ilk ortak dili buydu: taşa bırakılan bir iz… Bir yüzeyi oyarak anlatmak, ışığı ve gölgeyi konuşturmak; aslına bakarsak kabartmanın hikâyesi de tam olarak buradan başlar.

Kağızman ise Kars platosunun sert iklimine inat, Aras’ın açtığı derin vadide saklı bir bahçedir. Aras burada platoyu yararak ilerler; iki yanında yükselen yamaçlar rüzgârı keser, vadinin tabanı daha ılık kalır. Platoda kar henüz erimemişken vadideki bahçelerin çiçeğe durması, bu toprakların insanlara hazırladığı küçük bir sürpriz olsa gerek… Aras ise bu vadide hırçın bir genç gibi akar; kayaları döver, kıvrımlarda köpürür, sonra yoluna devam eder.

Bu kadraj, Aras’ın Kars platosunu yardığı vadiyi ve iki yanındaki yamaçları gümüşe taşıyor. Taşa resim kazıyan o eski eller gibi, gümüş de bu vadinin çizgilerini sabırla saklayacak. Ve belki binlerce yıl sonra biri ona bakıp aynı şeyi düşünecek: Ben de buradaydım…