Conkbayırı Kolyesi

“Şu Boğaz harbi nedir? Var mı ki dünyada eşi?” diye sorar Mehmet Akif, ‘Çanakkale Şehitlerine’ isimli şiirinde. Bu soruya cevap verebilecek bir yer varsa o da şüphesiz Gelibolu Yarımadası’nın en çetin sırtı Conkbayırı’dır. Denizden üç yüz metre kadar yükselen bu sırtlara bakıp da dünyanın öbür ucundan gelen orduların neden bu küçük toprak parçası için aylarca çarpıştığını hiç merak ettiniz mi? Cevap aslında basit: bu sırtlara hâkim olan, Boğaz’a da hâkim olacaktı…

25 Nisan 1915 sabahı Arıburnu’na çıkan ANZAK birlikleri tepelere doğru ilerlerken, Conkbayırı’nın yamacında geri çekilen bir avuç askerle karşılaşan bir yarbay vardı. “Cephanemiz kalmadı” diyen askerlere “Cephaneniz yoksa süngünüz var!” diye karşılık verdi ve onları olduğu yere yatırdı. Adı Mustafa Kemal’di. Aynı gün 57. Alay’a verdiği emir ise tarihin en ağır cümlelerinden biri olarak kaldı: “Ben size taarruzu emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum!”

Ağustos geldiğinde sırt el değiştirdi. 8 Ağustos’ta Yeni Zelandalı askerlerin ele geçirdiği tepe, 10 Ağustos şafağında Anafartalar Grubu Komutanı Mustafa Kemal’in başlattığı karşı taarruzla geri alındı. O sabah bir şarapnel parçası göğüs cebindeki saate çarptı; saat parçalandı, o yürümeye devam etti… Parçalanan o saati sonradan Liman von Sanders’e hatıra olarak verecekti.

Yıllar geçti ve bu sırtlarda birbirine kurşun sıkan gençlerin torunları aynı toprağa beraberce çiçek bırakmaya başladı. Atatürk’e atfedilen sözlerde söylendiği gibi; “Sizler Mehmetçiklerle yan yana, koyun koyunasınız…” Bu kadraj, Arıburnu’ndan Conkbayırı’na uzanan o çetin sırtları gümüşe taşıyor. Var mı ki dünyada eşi? Bu sırtların her kıvrımı, cevabını hâlâ fısıldıyor…