Karatepe-Aslantaş Kolyesi

“Eskiden insanların yolda yürümeye korktuğu yerlerde, benim günlerimde kadınlar ellerinde iğleriyle yalnız başlarına yürüyebiliyordu.” Bu sözler, yaklaşık iki bin yedi yüz yıl önce Karatepe’de hüküm süren bir beye, Azatiwada’ya aittir. Kalesinin kapılarına kazıttığı yazıtlarda, getirdiği barışı ve bolluğu böyle anlatır… Bir hükümdarın kendini savaşlarıyla değil, kadınların korkusuzca yürüyebildiği yollarla övmesi, şüphesiz tarihte pek sık rastlanan bir şey değildir.

Karatepe, Geç Hitit döneminin bir sınır kalesiydi. 1946’da Helmuth Bossert ve Halet Çambel’in ekibi burada olağanüstü bir keşif yaptı: aynı metin, kapıların iki yanında hem Fenike alfabesiyle hem de Luvi hiyeroglifleriyle yazılmıştı. Bu iki dilli yazıtlar, o güne dek tam çözülemeyen Anadolu hiyerogliflerinin okunmasında anahtar oldu. Bu yüzden Karatepe’ye kimi zaman “Anadolu’nun Rosetta Taşı” da denir.

Halet Çambel’in hikâyesi ise başlı başına bir destandır. 1936 Berlin Olimpiyatları’nda eskrimde yarışan ilk Türk kadın sporcuydu ve anlatıldığına göre Hitler’le tanıştırılma davetini reddetmişti. Yıllar sonra Karatepe’de, bulunan eserlerin müzeye taşınması yerine yerinde korunması için mücadele etti; bugün kalenin kapıları, aslanları ve kabartmaları, bir açıkhava müzesi olarak hâlâ ormanın içinde, ait oldukları yerde duruyor.

Kalenin eteğinde ise Ceyhan’ın sularının dağlar arasında toplandığı Aslantaş Barajı’nın gölü uzanır. Çam ormanlarıyla kaplı tepeler, suyun kıvrımlı kıyıları ve arada bir kale… Azatiwada bu manzaraya bakıp barışı düşünmüş olsa, onu pek de suçlamamak gerek. Baharda ormanın yeşili suya yansır, sonbaharda ise kuru yapraklar kalenin taşlarına düşer.

Kalenin durduğu tepe ve Aslantaş gölünün kıvrımlı kıyıları şimdi gümüşün üzerinde yükseliyor. Kadınların iğleriyle korkusuzca yürüdüğü o yollar gibi; sakin, huzurlu ve kalıcı…