Midyat Kolyesi

Gümüşü bir ipek ipliği kadar ince çekip onu dantel gibi örmeyi hiç hayal ettiniz mi? Midyat’ta bu bir hayal değil, asırlık bir zanaattır. Telkâri denilen bu sanatta ustalar gümüşü önce ince tellere dönüştürür, sonra bu telleri kıvırıp büküp birbirine kaynatarak dantel inceliğinde işler ortaya çıkarır… Bir ustanın elinde saatlerce süren bu sabır, taşın şehri Midyat’ın en zarif musikisidir.

Midyat, Tur Abdin platosunun kalbinde yer alan eski bir şehirdir. Sarımsı kalker taşından konakları, kemerli avluları, oymalı pencereleri ve çan kulelerinin yanında yükselen minareleriyle, farklı inançların yüzyıllardır yan yana yaşadığı bir yerdir. Taş ustalarının bu şehirde işlediği her kemer, her süsleme, telkâri ustalarının gümüşte yaptığını taşta yapar; ince, sabırlı ve kalıcı…

Şehir bugün iki yakadan oluşur: eski Midyat ve ona zamanla eklenen Estel. Eski şehrin sokaklarında yüksek taş duvarların arasında kaybolmak işten değildir; ama zaten Midyat’ta kaybolmak, keşfetmenin bir diğer adıdır. Kapıların, pencere kenarlarının etrafına işlenmiş taş desenler, ustaların adlarını yazmadan bıraktığı imzalardır. Yaz gecelerinde düz damlara serilen yataklar, yıldızların altında uyuyan bir şehrin ne kadar sakin olabileceğini anlatır…

Gelin, bir telkâri atölyesinin kapısında durup dinleyelim. Küçük çekiçlerin tıkırtısı, alevin fısıltısı, ustanın nefesini tutarak bir teli bir başkasına kavuşturduğu o sessiz an… Midyat’ın hikâyesi belki de bu sessizlikte gizlidir: ince olan kırılgan değildir; sabırla işlenen her şey kalıcıdır.

Tur Abdin platosunun kıvrımları ve şehrin yaslandığı sırtlar bu kadrajda gümüşe dönüşüyor. Midyat’ın ustaları asırlardır gümüşü tele çevirir; bu kez ise bir platonun kendisi gümüşe çevriliyor…